Evet blogdasim Nedim Umit in yazmis oldugu su pasaj beni hayretlere dusurmustu:
"Çoğu insan İstanbul'un fethine dinî bir anlam verir, oysa Fatih Sultan Mehmet'in kendisi olaya farklı ve çok ilginç bir yaklaşım göstermiştir. Truvalıların Türklerin ataları olduğunu savunup, Grek İstanbul'un fethini Truva'nın intikamı olarak değerlendirmiş peygamberin övdüğü adam! "
Ve bu merakdandir ki kutuphanemde bulunan acizane kaynak kitaplarda bos zamanimda kucuk capli bir on arastirma yaptim. Bulgularimi sizinle paylasmak istiyorum.
Söz konusu hadise su sekilde gelismis :
Montaigne bir yazisinda (Denemeler) Papa Pius'un Fatihe bir mektup gonderdigi, ve bu mektupta Fatih kizgin ve kirgin sozler sarf ettigi. Ve buna cevaben Fatihin da Papa Pius'a bir mektup yazdigi ve bu mektupta "Italyanlarin bana dusman olmalarina sasiriyorum; biz de Italyanlar gibi Truvalilarin soyundaniz. Greklerden Hektor'un ocunu almak benim kadar onlara da duser; onlarsa bana karsi grekleri tutuyorlar" dedigi Montaigne tarafindan iddia edilmekte ve bu soylentiyi bir "bilinmeyen kaynaga" istinad etmistir.
Oysa bu soz konusu Fatihin bunlari yazdigi iddia edilen mektup, ne Osmanli ne de yabanci kaynaklarda gecmemektedir. Fatih hanin grek calismalarinin bulundugu ozel kutuphanesinde de bu mektuba ve efsaneyi dogrular nitelikte bilgilere rastlanilmamistir. Bunu herhangi bir mektupta yazmis olsa idi, bu kaniya varmasini gerektiren arastirmalari ve bu iddia dogrultusunda diger beyanatlari/yazilari nerede? Bunlar ne Osmanli kaynaklarinda nede yabanci kaynaklarda yokmus.
Isin daha carpici tarafi, Papa Pius hicbir zaman Fatih Han'a kizdigi, kin dolu mektup gondermedigidir. Bilakis Vatikan kaynaklarinda gecen Pius'un Fatih Sultan mehmede yazdigi fakat hic gondermedigi mektup : 1461 de yazilmis ve 1469 'da Epistola ad Mahometem adiyla basilmis, ve bu basili nusha Fatih'in eline dolayli yoldan ulasmis.
Bu mektubta kizgin ifadeler, asabiyet soyle dursun, Papa Pius Fatih Han'i hristiyan dinine davet ediyormus, iltifatlarla guzel sozlerle bezenmis gayet ilimli ve davetkar bir mektupmus. O mektubtan bir alinti.
Bununla birlikte, sizi zamaninizin en buyuk, en guclu ve en meshur insani yapabilecek olan kucuk ve onemsiz bir seydir. Bunun ne oldugunu soracaksiniz. Bulmak guc degildir. Uzun boylu arastirmaniza gerek yok. Vaftiz edilebileceginiz bir avuc su, dunyanin her yerinde bulunur.
Hristiyan ayinlerine donun ve Incil'e inanin. Bunu yapin, dunyada sizi ihtisam ve ululukta gececek, guc bakimindan denginiz bir hukumdar olmayacaktir.
..
Epistola ad Mahometem inglizceden ceviri Ahmet Aydogan
kaynak eser: Orta Cag avrupasinda Islam algisi; RW Southern
ve bu mektup boyle devam etmekte
Sonuc: Fatih'in Truva soyundaniz gibi bir yazili veya sozlu beyanatini teyid eden kaynak yoktur. Soylentiler uzere efsanelesmis, Montaigne avrupalilarin kolayca dustukleri gaflarindan olan "butun medeniyetler antik helenistik caga dayanir" aldanisindan olsa gerek, boyle bir kaynaksiz iddiayi ortaya atmis.
Velhasil diyecegim o ki hem mit inandirici degildi, hem mitin dayandigi tarihi soylemler kaynaksiz ve delilsiz, hepsi bir dedikodu ve esrarengiz iddialarin gercekmis gibi algilanmasindan ibaret.
Bu sekilde daha cok mitler duyduk, ve bu mitin en azindan asenali börtecineli mitin yani sira diger mitler kadar eglenceli oldugunu soylemem gerekir.
Kaynakca
Denemeler Montaigne (ceviren Sabahattin Eyuboglu)
Ufuklarin Sultani Mustafa Armagan
Montaigne ve Osmanlilar; Mustafa Armagan; Kitap-lik Sayi 78 Aralik 2004(s68-74)
Europe and Islam Franco Cardini 2001 (mektup hadisesi: s133-134)
Orta Cag avrupasinda Islam algisi; RW Southern; cev Ahmet Aydogan
Fethin 511 inci Yildonumu Konferanslari; Sehabeddin Tekindag; 1964; s48-49
Reageren op bovenstaande artikel is niet meer mogelijk.
