Hoe kan het dat Geert Wilders telkens de aandacht opeist? En wat kunnen andere politici daaraan doen?

Als vijfde spreker betrad PVV-leider Wilders het spreekgestoelte. Hij blies de Tweede Kamer omver. Zijn onderwerpen, zoals de buschauffeurs uit Gouda die na een steekpartij de wijk Oosterwei mijden, raken de burger. Van heinde en verre kon je aan zien komen dat Wilders dat onderwerp op de agenda zou zetten. Toch repten de fractievoorzitters van de drie grootste partijen, Pieter van Geel (CDA), Mariëtte Hamer (PvdA) en Agnes Kant (SP), in hun bijdrage van gisteren met geen woord over dit onderwerp.

Waarom de CDA-fractievoorzitter het geweld in Gouda niet besprak? Oud-spindoctor Jack de Vries, thans staatssecretaris van Defensie, is even stil. "Dat hadden ze eerder aan kunnen stippen, dat klopt", erkent hij. "Ik weet ook niet wat de strategie is geweest om dat niet te doen." Voor debutante Kant was het geen bewuste keuze. "Het heeft ook te maken met mijn eerste dag, ik ben nog een beetje aan het opbouwen", pareert zij de kritiek. Kant vindt wel dat "dit onderwerpen zijn waar wij in de toekomst als SP meer aan moeten doen."

Spionagerel
De PVV-leider stelde ook de spionage door een agent in Rotterdam voor de Marokkaanse geheime dienst aan de orde. "Ik kan het niemand uitleggen dat een spion voor Marokko niet voor de rechter wordt gebracht. Hij is vanmorgen gewoon met zijn boterhamtrommeltje onder de arm bij Rotterdam Airport gaan werken." Zijn omschrijvingen spreken tot de verbeelding - daar kunnen een hoop anderen nog wat van leren - en zijn onderwerpen zijn actueel. Van Geel wilde er niet op ingaan omdat het onder de rechter zou zijn.

De PVV stelt dat er twee werelden zijn ontstaan: het Nederland zoals het kabinet dat graag ziet en het Nederland waarin mensen worden geterroriseerd door "Marokkaans tuig op straat". D66-leider Alexander Pechtold was zoals altijd de eerste die hem van repliek diende. "Wat hebt u de afgelopen twee jaar gedaan om die tweedeling in Nederland tegen te gaan?" vroeg hij de PVV-leider.

'Nieuwe politiek-correctheid'
Zijn retoriek ligt zo voor de hand dat je je afvraagt of fracties er niet droog op oefenen. Een rondje leert dat geen enkele partij dat doet. Oud-PvdA-minister en Eerste Kamerlid Klaas de Vries kan het van harte aanraden. "Ik heb het gevoel dat er een nieuwe politiek-correctheid aan het ontstaan is. Ik denk dat ze hem veel harder aan zouden moeten spreken op de schade die hij aanricht met zijn opmerkingen. Het is een groot misverstand dat hij een soort Fortuyn is die de liefde heeft van een hoop kiezers, waar je vooral naar moet luisteren. Het is poeslief bedoeld, maar het moet veel harder." Of GroenLinks gaat oefenen? Femke Halsema: "Ben je betoeterd? Hij luistert toch niet!"

"Ik heb heel lang gewacht", vertelt Pechtold na afloop, "omdat ik niet altijd de eerste wil zijn". Het stelde hem teleur dat Kant (SP) en Mark Rutte (VVD) helemaal niet interrumpeerden in de spreektijd van Wilders. "Maar ik was wel heel verheugd met de bijdrage van de minister-president", erkent de D66-leider.

Al vroeg in zijn eerste termijn kapittelde Jan Peter Balkenende de PVV-leider. De premier hield een betoog waar de Kamer even stil van was. "U moet niet een bepaalde groep in een hoek zetten", hield hij Wilders voor. Volgens de minister-president claimt Wilders ten onrechte dat zijn partij als enige goed op de hoogte is van de problemen in de samenleving. En later: "Wij zijn een land van verscheidenheid. U hebt het over dé islam en dé moslims, dat doet mij pijn."